Kapat
Eğitim Öğretim 53 0

İlk Türk Devletleri Önemli Notlar

İlk Türk Devletleri Önemli Notlar

  • Orhun Kitabelerinde kut anlayışı, sosyal devlet anlayışı, Türk halkına ve hakanlarına verilen öğütlerden bahsedilir,
  • ilk Türk devletlerinde bağımsızlık alameti olan ve bayrak yerine kullanılan sembol tuğ dur.
  • İlk İslamiyet önce ki Türk devletlerinde fresk, minyatür ve heykel gibi yapıtlara rastlanır.
  • Bilinen ilk Türk topluluğu iskitler,
  • ilk Türk Devleti ise Asya Hun Devletidir.
  • İlk Manihaizm’i kabul eden Uygurlar bu dine ait tapınaklar yapmışlardır. Bu tapınaklar Uygurların sanat alanında gelişmelerine neden olmuştur.
  • Türklerin Orhun Abidelerini yazmaları, balbal denilen mezar taşları dikmeleri taş işçiliği yaptıklarını gösterir.
  • ilk Türk devletlerinde kılıç, kalkan, bıçak vs. gibi askeri malzemelerin yapımı Türklerin maden işleme işiyle uğraştıklarını gösterir.
  • Türklerin çadırlar yapmaları ve kurganlarda çıkarılan halılar dokumacılık alanında faaliyet gösterdiklerine kanıttır.
  • Türk devletlerinde görülen ikili yönetim teşkilatı Hunlarla uygulanmaya başlanmıştır.
  • Yenisey Yazıtları Kırgızlara aittir.
  • İslam öncesi Türklerde hükumetin başında bulunan bugün ki başbakana benzer görevli aygucudur.
  • Anav, Karasuk, Tagar ve Afanesyeva kültürleri Orta Asya’daki Türklere ait kültür merkezidir.
  • İslamiyet öncesi dönemde Türklerde devlet işlerinin görüldüğü en büyük yönetim organı olan kurultaya; hatun, aygucu, yabgu ve hakan katılırdı.
  • İslamiyet öncesi Türk devletleri ekonomilerini canlandırmak amacıyla Kürk ve ipek yoluna hâkim olmak istemişlerdir.
  • Türeyiş ve Göç destanları Uygurlara ait destanlardır.
  • Bozkurt ve Ergenekon destanları Göktürklere ait destanlardır.
  • İslamiyet öncesi Türk devletinde kut anlayışı hükümdarın mutlak otoritesinin güç­lenmesine ve veraset sisteminin ortaya çıkmasında etkili olmuştur.
  • Hıristiyanlığı kabul eden ilk Türk devleti Avarlardır.
  • Minyatür ve fresk sanatı İslamiyet öncesi dönemde görülürken tezhip ve hat sanatı İslamiyet’in kabulü ile gelişmiştir.
  • Orhun Yazıtlan’nı okuyan ilk bilgin Wilhelm Thomsen’dir. 
  • Türklerin kullandığı ilk yazı sistemi Orhun, ikinci yazı sistemi ise Uygur’dur.
  • Avarlar, Macarlar, Hazarlar, Peçenekler, Bulgariar, Oğuzlar, Kıpçaklar ve Avrupa Hun Devleti Avrupa’ya göç eden kavimlerdir.
  • Uygurlar döneminde ticari ilişkilerin gelişmesi sonucu, kişiler arasındaki anlaş­maların yazılı hale getirilmesi hukuk alanındaki belgelerin yazılı hale getirilmesini zorunlu kılmıştır.
  • Türk devletinde Hazar Hakanlığı Museviliği benimsemiştir.
  • Uygurların yerleşik hayata geçmesiyle tarım ve mimari alanda büyük gelişmeler yaşanmıştır.
  • İlk Türk devletlerinde cesetlerin mumyalanması ve kurganlara çanak çömlek konulması ölümden sonra yaşamın devam ettiğine inancın kanıtıdır.
  • İlk Türk devletlerinde göçebe yaşamın hareketli ve güçlü olmayı gerektirmesi sonucu; ordunun ücretsiz olması, ordunun atlı birliklerden oluşması ve siyasi teşkilatta görev yapan her yöneticinin savaşa hazır komutan olmasını gösterir.
  • Göktürklerin 38 harfli yukarıdan aşağıya okunan Orhun yazısı, Uygurların ise 14 harfli sağdan sola doğru okunan bir yazı kullanmaları her iki devletin kendilerine özgü yazı kullandıklarını gösterir.
  • Uygurların Manihaizmi benimsemeleri ve yerleşik hayata geçmeleri askerlik, ekonomi ve mimarlık alanında değişmelere neden olmuştur.
  • Manas Destanı Kırgızlar tarafından yazı­lan ve dünyada bilinen en uzun destandır.
  • İslam öncesi Türk tarihi incelenmek istenirse en çok Çin kaynaklarından yararlanılır.
  • Avar egemenliğinin sona ermesinden sonra 552 yılında kurulan devlet Köktürkler’dir
  • Köktürkler Çin ve Bizanslar ile ticari ilişkilerde bulunmuşlardır.
  • Türk tarihinin incelenmesinin zor olması­nın sebebi Türklerin geniş coğrafi bölgelere ayrılmaları ve göçebe hayat sürmeleridir.
  • Türk İslam devletinde ekonomi; ticaret, hayvancılık ve tarıma dayanıyordu.
  • Orhun Kitabeleri Göktürklere ait olup Türkler tarafından yazılmış ilk tarihi eserdir.
  • Pazırık Kurgam’nda bulunan halı ve Estk Kurgam’ndaki Altın Elbiseli Adam Hun Devletine ait eserlerdir.
  • 744-840 yılları arasında hüküm süren başkenti Ötüken olan hükümdarları arasında Kutluk Bilge Kül Kağan, Moyen Çur, Bögü Kağan bulunan ve kültürel faaliyetler açısından zengin olan Türk devleti Uygurlardır.
  • İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hü­kümdara yönetme yetkisinin tanrı tarafından verildiğine inanılması kut inanışını yansıtır.
  • Uygurlar ekonomik alanda tarıma büyük önem vermişlerdir. Bunun tek sebebi Uygurların yerleşik hayata geçmeleridir.
  • İslamiyet öncesi Türk devletlerinde halkın kullandığı otlaklar ve yaylalar için devlete vergi ödemesi toprağın devlete ait olduğunu gösterir.
  • Orta Asya’da Türk boyları arasındaki siyasi anlaşmazlıklar ve bunun yol açtı­ğı savaşlar Türk göçlerine neden olan olaylardan biridir. Bu bilgi doğrultusunda Türk göçlerinde kültürel etkileşim olduğu, boylar arasında çıkan çatışmalar olduğu, savaşı kaybeden tarafın egemenlik altına girmek istemediği ve Orta Asya’da kurulan Türk devletlerinin boylar halinde yaşadığı bilgisine ulaşılır.
  • Uygurlar döneminde günümüze ulaşan duvar resimleri Uygurların yerleşik hayata geçtiğinin kanıtıdır.
  • Yaptığı kırk altı seferle Çin’i baskı altında tutan Kulluk hakanı ilteriş Kağan’dır.
  • Türklerin yerleşik hayata geçmesiyle tarım alanında ekonomik faaliyetler artmış­tır.
  • 2005 yılında yapılan kazılarda Göktürklere ait bir par^ bulunmuştur. Paranın yüzünde kağan ve hatun birlikte göstermiştir. Bu bilgilere dayanarak Göktürkler de kadınların da devlet yönetiminde söz sahibi olduğu sonucuna varılır.
  • Orta Asya Türk göçleri sonucu kavimler yer değiştirmiş. Yeni devletler kurulmuş ve kültürel yapı değişmiştir.
  • İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hatunun kurultaya katılması, elçiler kabul etmesi, gerektiğinde naib olarak devlet başkanlığı yapması hatunun siyasi sorumlulukları olduğunu gösterir, o Türk topluluklarından Peçenekler tarih boyunca devlet kuramamışlardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bot Kontrolü cevabı Rakamla Yazınız * Zaman sınırı bitmiştir. CAPTCHA yeniden yükleyin.