Kapat
Eğitim Öğretim 125 0

Osmanlı Devleti Kültür ve Medeniyet

 

  • Osmanlı Devleti’nde medreseler uzmanlık alanlarına göre bölümlere ayrılırdı. Bunlardan Darüttıp (tıp) Darülhendese (matematik) Darülhadis (ilahiyat) Darülkurra (Kuran okuma) yerleridir.
  • Osmanlı Devleti’nde hukuk sisteminde;şer’i hukuk kuralları, eski Türk gelenekleri ve fethedilen bölgelerdeki daha önceki uygulamalar etkili olmuştur.
  • Osmanlı Devleti’nde tımar sistemine göre dirlik sahibinin görevleri şunlardır: Birliğindeki vergileri toplamak, bulunduğu bölgenin güvenliğini sağlamak, bölgesinde üretimi arttırarak tedbirler almak, savaş zamanı cebelü denilen askerleriyle orduya katılmak.
  • Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyıla kadar, devlet ve ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı en üst yönetim ve en üst mahkeme organı Divan-ı Hümayun’dur.
  • Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyıla kadar resim dalında eser verilmemiştir.
  • Osmanlı Devleti’nde medrese ve Enderun temel eğitim kurumlan içerisinde yer alır.
  • Osmanlı Devleti’nde yabancı okullar zararlı cemiyetin kurulması ve batı eğitim sisteminin tanınmasında etkili olmuştur.
  • Osmanlı Devleti’nde ilmiye sınıfına mensup olanlar arasında kadı, müderrisler, kazasker ve şeyhülislam da bu sınıfta yer alırdı.
  • Osmanlı Devleti’nde Avrupa’daki gelişmelerden yararlanma düşüncesiyle ilk yenilikler askeri alanda yapılmıştır.
  • Osmanlı Devleti’nin 18. yüzyıldan itibaren Avrupa ülkelerine elçiler göndermesinin sebebi OsmanlI Devleti’nin gelişen Avrupa’yı yakından tanıma isteğidir.
  • Osmanlı Devleti’nde kimin tahta geçeceği önceden belirlenemediğinden taht kavgaları yaşanmıştır.Yeniçeri Ocağı ve tımar sisteminin bozulması OsmanlI Devleti’nin zayıflamasında etkili olmuştur.
  • Osmanlı Devleti’ne sırasıyla; Söğüt, Karacahisar,İznik, Bursa, Edirne ve İstanbul başkentlik yapmıştır.
  • Osmanlı Devleti’nde tımarlı sipahilerden askerlik alanında yararlanılmıştır.
  • Osmanlı Devleti’nde dirlik topraklar has, zeamet ve tımar olmak üzere üçe ayrılır.
  • Osmanlı Devleti’nde esnaf teşkilatına lonca denirdi.
  • Osmanlı Devleti’nde ticareti geliştirmek için menziller, derbentler, bedestenler ve kervansaraylar inşa edilmiştir.
    Fatih Sultan Mehmet’e hocalık yapmış din, tasavvuf ve tıp alanlarındaki çalışmalarıyla bilinen ünlü bilgin Akşemseddin’dir.
  • Osmanlı Devleti’nde 19.yüzyılda güzel sanatlar dallında eğitim ve öğretim yapmak üzere açılan ve müdürlüğüne Osman Hamdi Bey’in getirildiği okul Sanayi Nefise Mektebi’dir.
  • Fatih Döneminde devlet adamı yetiştirmek amacıyla açılan okul Enderun’dur.
  • Osmanlı Devleti’nde resmi tarih yazarlarına Vakanüvis denja.
  • Osmanlılar zamanında Kitabı-ı Bahriye adlı eseriyle ve haritacılık çalışmalarıyla ünlü bilim adamı Piri Reis’tir.
  • Osmanlı Devleti’nde miras, ticaret ve boşanma davalarını karara bağlayan görevli kadıydı.
  • Osmanlı Devleti’nde eski ve yeni kurumlar işlevlerini bir arada yürütmüştür. Bu döneme en iyi örnek Tanzimat Dönemidir
    Selçuklularda atabey adı verilen şehzadelerin hocasının Osmanlı Devleti’ndeki adına Lala denirdi.
  • İstanbul’u feth etmek amacıyla Güzelce Hisar ve Anadolu Hisarı Yıldırım Beyazıt tarafından, Rumeli Hisarı ise Fatih Sultan Mehmet tarafından yapılmıştır.
  • Osmanlılarda devletin vergi gelirlerini toplama yetkisini belirli bir süre için ve açık arttırma yoluyla devretmesi yetki alanlarında vergiyi devlete ödeyerek karşılığını vergi yükümlüsü kişilerden alması usulüne iltizam sistemi denir.
  • Hıristiyan çocukların asker yetiştirmek amacıyla toplandığı sisteme devşirme denir.
  • Osmanlı Devieti’nde vakıf sistemi bozulmamıştır. Ancak medrese ve kapıkulu sistemi bozulmuştur.
  • Fatih Sultan Mehmet’e kadar divana padişah başkanlık ederdi.
  • Osmanlı Devleli’nde kişiler arasındaki anlaşmazlıkları devlet adına çözen yetkili “ kadıdır.
  • Tanzimat Dönemi 1839 ile 1876 tarihleri arasındaki dönemdir. Bu dönemde ilk OsmanlI tiyatrosu açıldı. Şeri davalar dışındaki davalara bakan Nizamiye Mahkemeleri kuruldu. Askerlik vatan görevi haline geldi. Maarif Nezareti kuruldu. Islahat Permanı ilan edildi.
  • İstanbul’daki ilk medrese Fatih Sultan Mehmet Han tarafından kurulan Sahn-ı Seman Medresesi’dir.
  • Osmanlı Devieti’nde divana yansıyan davalara bakan, kadı ve müderrislerin atama, tayin ve görevlerinden alınmalarından sorumlu divan üyesi kazaskerdir.
  • Hat, oyma ve kakma sanat dalları mimari süslemede kullanılmıştır.
  • Osmanlı Devieti’nde defterdar; kapıkulu ulufelerini dağıtmak, akçenin değerini korumak, hazine ile ilgili işlerde hüküm yazmak, hâzinenin gelir gider hesaplarını tutmak gibi görevler üstlenmiştir.
  • Osmanlı Devleti döneminde İstanbul, İznik ve Kütahya çini üretim merkezleri olmuştur,
  • Yeniçerilerin tutumu Osmanlı Devieti’nde yapılmak istenen yenilik hareketlerini engellemekti.
  • Osmanlı ordusunun bir kısmını oluşturan kapıkulu piyadesi ve süvarileri devletten maaş alan ve sürekli olan askerierdir.
  • Osmanlı Devieti’nde tımarii sipahilerden askeriik ve ekonomik alanlarda yararianılırdı.
  • Enderun Mektebi için Acemioğlanlar ocağından öğrenci alınırdı.
  • III. Ahmet Çeşmesi, Laleli Cami, Selimiye Kışlası ve Nur-u Osmaniye Camisi Lale Devri’nin en önemli eserleridir.
  • Padişah adına yazılan tüm belgelere padişahın tuğrasını çekmekle görevli olan divan üyesi nişancıdır.
  • Osmanlı Devleti’nde seyfiye sınıfı: sadrazam, kubbealtı, vezirleri, beylerbeyi, sancak beyi, kaptan-ı derya ve yeniçeri ağasından oluşur.
  • Tımarlı sipahilerin görevleri şunlardır. Üretimi arttırıcı tedbirler almak, vergilerin toplanmasını sağlamak, bölgenin güvenliğinden sorumlu olmak, savaş zamanında beslediği askerlerle orduya katılmak.
  • Bursa Yeşil Cami Çelebi Mehmet tarafından yaptırılmıştır.
  • Gaznelllerde gulam sistemiyle benzerlik gösteren Osmanlı sistemi devşirme sistemidir.
  • Güzel Sanatlar Akademisi’nin kurucusu da olan Osmanlı ressam ve arkeoloğu
  • Osman Hamdi Bey’dir. Şevket Ahmet Paşa ilk resim sergisini açan kişidir.
  • Ayasofya Kilisesi Bizans Dönemi eserlerindendir.
  • İlk Osmanlı gazetesi olan Takvimi Vakayı 1. Mahmut döneminde yayın hayatına başlamıştır.
  • Osmanlı Devieti’nde vergi gelirlerinin toplanmasının belirli bir süre için ve açık artırma yoluyla ihale usulüne iltizam denilir.
  • Beylerbeyi, Dolmabahçe ve Yıldız Sarayı XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin yönetildiği yerler arasına girmiştir.
  • Osmanlı Devleti’nde padişah çocuklarına efendi, şehzade ve çelebi gibi unvanlar kullanılmıştır
  • Topkapı Sarayı; birun, enderun ve haremden oluşur.
  • Osmanlıda esnaf arasındaki rekabeti engelleyerek tekelleşmeye sebep olan sistem gedik usulüdür.
  • Osmanlıda malikâne arazi, üstün hizmel karşılığı bazı devlet görevlilerine verilen topraklardır.
  • Osmanlıda eyaleti beylerbeyi, sancakları: sancakbeyi, kazaları kadılar, köyleri köy : kethüdası yönetir.
  • Osmanlı Devleti’nde XVI. yüzyılda astronomi bilimiyle uğraşarak ilk rasathane kuran bilim adamı Takiyüddin Mehmet’tir.
  • Osmanlı Devleti’nde minyatür, hat, tezhip ve çinicilik gibi güzel sanatlar yer almaktaydı.
  • Osmanlı Devleti’nde vezir-i azam sefere çıktığında yerine vekâlet eden kişiye sadaret kaymakamı denir.
  • Devletin ihtiyaç maddelerinin fiyatını belirlemesine narh denir.
  • Cerrehiyatü’l Haniyye adlı tıp eseri ile ünlü olan bu eserinde cerrahi müdahale tekniklerini gösteren ünlü Osmanlı tıp bilgini Sabuncuoğlu Şerafeddin’dir.
  • II. Mahmut Döneminde çıkarılan ilk resmi gazete Takvim-i Vekayi’dir.
  • Osmanlı toprak sisteminde geliri doğrudan hâzineye aktarılan arazilere mukataa denir.
  • Osmanlı Devletinde faaliyet gösteren medrese (eğitim), imarethane (aşevi), darüşşifa (hastane), bimarhane (akıl hastanesi) sosyal devlet anlayışı gösterir.
  • Osmanlının Kuruluş Döneminden itibaren fetih politikası Batıya yönelik gaza ve cihattı. Bunda dolayı ilk fetihler batıda yapılıp kurulan ilk eyalet de Rumeli Eyaletidir.
  • Osmanlı Devletinde 17. yüzyılda roketle dikey uçuşu başaran Türk bilgin Lagarı Haşan Çelebi’dir.
  • Orhan Bey tarafından Iznik’e açılan medreseye atanan ilk müderris Davudi Kayseri’dir.
  • Matbaanın kurulmasının caiz olduğu hakkında fetva veren şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi’dir. |
  • Osmanlı Devletinde çarşı ve pazarların denetlenmesinden sorumlu olan taşra görevlisine muhtesip denirdi.
  • Osmanlı Devletinde küçükbaş hayvan sahiplerinden alınan vergiye resmi ağnam denirdi.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bot Kontrolü cevabı Rakamla Yazınız * Zaman sınırı bitmiştir. CAPTCHA yeniden yükleyin.